Η Καβάλα, χτισμένη αμφιθεατρικά ανάμεσα στο όρος Σύμβολο και το Θρακικό Πέλαγος, αποτελεί μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Βόρειας Ελλάδας. Από την αρχαιότητα έως και τον 20ό αιώνα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ως εμπορικός και πολιτιστικός κόμβος, με το λιμάνι της να αποτελεί πύλη επικοινωνίας και ανάπτυξης. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο φέρει τα ονόματα Νεάπολις και Χριστούπολις, ενώ στην Οθωμανική εποχή και ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα γνώρισε ιδιαίτερη οικονομική άνθηση μέσω της καπνοβιομηχανίας και του εξαγωγικού εμπορίου. Σήμερα, η Καβάλα συνεχίζει να είναι ζωντανό οικονομικό και τουριστικό κέντρο, συνδυάζοντας τη μακραίωνη πολιτιστική της κληρονομιά με σύγχρονες υποδομές, πανεπιστημιακές δομές και αναπτυσσόμενο τουρισμό. Η διατήρηση των ιστορικών καπναποθηκών, η αναβάθμιση του λιμανιού, καθώς και η πολιτιστική της δραστηριότητα την καθιστούν έναν ιδανικό τόπο για τη φιλοξενία επιστημονικών και ακαδημαϊκών διοργανώσεων.
Το Τμήμα Φυσικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, με έδρα την Καβάλα, αποτελεί ένα νέο, σύγχρονο και δυναμικά αναπτυσσόμενο ακαδημαϊκό περιβάλλον που στοχεύει στη διαμόρφωση επιστημόνων με στέρεες γνώσεις και ερευνητικό ήθος. Προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδών στη θεωρητική και εφαρμοσμένη φυσική, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην εντατική εργαστηριακή εκπαίδευση, την εξοικείωση με σύγχρονες τεχνολογίες, και την ενεργή εμπλοκή των φοιτητών στην επιστημονική έρευνα.
Ιδιαίτερη θέση στο Τμήμα κατέχουν τα 4 θεσμοθετημένα εργαστήρια, τα οποία αποτελούν τον βασικό πυρήνα των ερευνητικών του δραστηριοτήτων. Τα εργαστήρια εξειδικεύονται σε καινοτόμους τομείς της σύγχρονης φυσικής, όπως η Βιοφυσική, τα Πολύπλοκα Συστήματα και η Χαοτική Δυναμική, η Φυσική των Υλικών, η Ηλεκτρονική, καθώς και η Υπολογιστική και Θεωρητική Φυσική και η Διδακτική των θετικών επιστημών και των εφαρμογών της φυσικής. Μέσα από τα εργαστήρια αυτά, το Τμήμα συνδυάζει τη θεωρητική κατάρτιση με πρακτικές εφαρμογές υψηλού επιπέδου, προάγοντας τη διεπιστημονική προσέγγιση και τη σύνδεση της φυσικής με την τεχνολογία, τη βιοϊατρική και τις επιστήμες των υλικών.
Η ερευνητική δραστηριότητα ενισχύεται μέσα από τη συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα, τη συνεργασία με πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, καθώς και την προώθηση της καινοτομίας και της μεταφοράς τεχνογνωσίας. Παράλληλα, το Τμήμα επενδύει στη διαρκή αναβάθμιση του προγράμματος σπουδών και στην ενθάρρυνση των φοιτητών να αναπτύξουν πρωτοβουλίες μέσα από φοιτητικά συνέδρια, ερευνητικές ομάδες και συνεργατικά έργα αλλά και μέσω της μετακίνησης σε ξένα πανεπιστήμια με τα οποία υπάρχει συνεργασία από το πρόγραμμα Erasmus.